Âşık Sümmani

Âşık Sümmani, Türk halk şiirinin en tanınmış badeli âşıklarından biridir. Asıl adı Hüseyin’dir; Erzurum’un Narman ilçesine bağlı Samikale köyünde, yoksul bir ailede doğdu. Doğum yılı kaynaklarda 1860, 1861 ya da 1862 olarak geçer, vefatı ise 5 Şubat 1915’tir. Çocukluğu çobanlıkla geçti. On bir yaşında, rüyasında pirlerin elinden bade içtiği ve aynı rüyada Gülperi adlı bir güzele gönül verdiği anlatılır; mahlası da bu rüyada verilir. Ömrü boyunca rüyadaki sevgilisini aradı, bu uğurda Kafkasya, İran, Kırım ve Afganistan dolaylarına kadar gitti. Yaşadıklarını anlattığı ‘Sümmani ile Gülperi’ hikâyesi, Türk halk hikâyeciliğinin güzel örneklerindendir. Kendi adıyla anılan ‘Sümmani ağzı’ adlı ezgi tavrı pek çok türküde yaşar. Çağdaşı ve yakın dostu, Çıldırlı Âşık Şenlik’tir; ikisi birçok meydanda birlikte söylemiştir. Doğu Anadolu âşık geleneğinin en etkili ustalarından sayılır.