Türkü Sözleri

Gezgin Dizeler

Bir dize bazen bir türküden ötekine, bir yöreden başka bir yöreye geçer. Bu sayfada Sazname arşivindeki türküler arasında aynen ya da tek bir kelime farkıyla tekrar eden dizeler yer alır. Karşılaştırma büyük küçük harf, şapka ve noktalama farklarını, ayrıca parantez içindeki ara sözleri yok sayar.

Her eşleşme elle kontrol edildikten sonra yayımlanır. Ortak bir dize, iki türkünün aynı kökten geldiğini tek başına göstermez: ozanlık geleneğinde kalıp dizeler yöreden yöreye taşınır. Her türkünün kaynağı kendi sayfasındaki kaynak notunda yazılıdır.

Türküden türküye dolaşan dizeler

40 dize · 59 türkü · 35 yöre

Yöre sayısına Anadolu, Orta Anadolu ve Doğu Anadolu gibi genel bölge adları katılmaz.

  1. “Benim gönlüm sana düştü”

  2. “Herkes sevdiğine böyle mi yanar”

    Tek kelime farkla

  3. “Bu dert beni iflah etmez öldürür”

    Tek kelime farkla

  4. “Her yüze güleni dost olur sanma”

    Sivas semahı (TRT 1452), bu dizeyi Dadaloğlu'na bağlanan “Yürü yiğit yürü” koşmasındaki dörtlükle birlikte küçük farklarla söyler; TRT kaydı semahı anonim sayar. Dize, Şah Hatayî'ye bağlanan Erzincan türküsünde de geçer.

  5. “Al yazmam dalda kaldı”

  6. “Aman Ayşe'm yaman Ayşe'm / Dağlar başı duman Ayşe'm”

  7. “Bana yardan geç derler”

  8. “Başım alır diyar diyar gezerim”

    Tek kelime farkla

  9. “Ben kul oldum yane yane”

  10. “Bir dalda iki kiraz / Biri al biri beyaz”

  11. “Bir daş attım çaya düştü”

    Tek kelime farkla

  12. “Bir gemim var salıverdim engine”

  13. “Bir omuzdan bir omuza saçları”

  14. “Bir yârin aklını kandıramadım”

  15. “Bu yıl benden kaçıyor”

  16. “Eğil bir yol öpeyim”

  17. “Ey su yolu su yolu”

  18. “Gül açılır yaz olur”

    Aynı açılış

  19. “Kadir Mevlam senden bir dileğim var”

    Aynı açılış, iki ayrı şiir: Adana kaydı Karacaoğlan'a bağlanır, Erzincan deyişi ikinci dizeden başlayarak başka bir yoldan gider.

  20. “Nesine de yavrum nesine / Sigara da koymuş fesine”

  21. “Veren alır tatlı canı”

    Şah Hatayî'ye ve Karacaoğlan'a bağlanan iki şiirin mahlas dörtlüğünde geçer.

  22. “Yeşil baş ördek olsam”

  23. “Yüksek minarede kandiller yanar / Kandilin şavkına bülbüller konar”

  24. “Yüksek minareden attım kendimi”

  25. “Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır / Bugün posta günü canım sıkılır / Ellerin mektubu gelmiş okunur / Benim yüreğime hançer sokulur”

  26. “Etrafında lale sümbül bağ olsun”

    Tek kelime farkla

  27. “Gayet güzel olsa yiğidin yari”

  28. “Gece gündüz hayaline döndüğüm”

  29. “Göz göz olmuş sinemdeki yaralar”

    Tek kelime farkla

  30. “Gündüz hayalimde gece düşümde”

    Bu dize, Pir Sultan Abdal'a ve Karacaoğlan'a bağlanan iki ayrı şiirde geçer.

  31. “Yürü güzel yürü yolundan kalma … Yiğidin alnına yazılan gelir”

  32. “Gözlerimden kanlı yaşlar dökerim”

Aynı türkünün başka kayıtları

Aynı türkünün ayrı ayrı derlenmiş kayıtları; çoğu farklı yörelerden. Oran, kısa olan kayıttaki dizelerden kaçının ötekinde de aynen ya da tek kelime farkla geçtiğini gösterir.