Gevherî

Gevherî, 17. yüzyılın en üretken saz şairlerinden biridir; Âşık Ömer’den sonra en çok şiir bırakan âşık sayılır ve Şükrü Elçin’in derlediği divanında dokuz yüzü aşkın şiiri bir araya gelmiştir. Hayatına dair kesin bilgi azdır. Asıl adı bir şiirindeki ipucundan hareketle çoğunlukla Mehmed kabul edilir, kimi kaynaklarda Mustafa geçer. Doğum yeri tartışmalıdır; Kırım ya da İstanbul üzerinde durulur. Medrese öğrenimi gördüğü, bir dönem divan kâtipliği yaptığı, Osmanlı coğrafyasını dolaştığı anlaşılır. Hem hece hem aruzla yazdı; divan şiirinin diline ve mazmunlarına yakınlığı, çağdaşı saz şairlerine göre daha ağır bir Türkçe kullanmasına yol açtı. Asıl gücünü hece ölçüsüyle söylediği koşma ve semailerde gösterir; şiirinin merkezinde aşk, ayrılık ve sevgili vardır. Âşık Ömer ve Karacaoğlan ile birlikte yüzyılın saz şiirinin zirvesinde anılır ve kendinden sonraki âşıkları derinden etkilemiştir.