Virani

Virani, doğum ve ölüm tarihleri bilinmeyen, rivayete göre Eğriboz adasında doğmuş bir Bektaşi ozanıdır. Gölpınarlı’nın değerlendirmesine dayanarak 16. yüzyılın ikinci yarısı ile 17. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşadığı tahmin edilir. İyi bir eğitim aldığı, Türkçenin yanında Arapça ve Farsça bildiği, aruzla yüzlerce şiir söyleyip bir divan oluşturduğu belirtilir. Bektaşi geleneğine bağlıdır; Balım Sultan’dan el aldığı, bir süre Necef’te Hz. Ali’nin türbesinde hizmet ettiği ve Balkanlar’da Demir Baba çevresinde bulunduğu anlatılır. Şiirlerinin merkezinde derin bir Hz. Ali sevgisi ve On İki İmam vardır; Kerbela’nın acısını her gün yeniden yaşayan bir ruh hâli, ‘viran’ mahlasını seçişini de açıklar. Alevi-Bektaşi geleneğinde Yedi Ulu Ozan’dan biri kabul edilir.