Türkü Sözleri

Hey Onbeşli

Yöre
Tokat
Derleyen
Nida Tüfekçi
TRT repertuvar no
1616
Makam
Hüseyni
Usul
4/4
Tür
Kırık hava
Hey onbeşli onbeşliTokat yolları taşlıOnbeşliler gidiyorKızların gözü yaşlı
Nakarat Aslan yarim kız senin adın HediyeBen dolandım sen de dolan gel gediyeFistan aldım endazesi on yediye
Giderim elinizdenKurtulam dilinizdenYeşil baş ördek olsamSu içmem gölünüzden
Gidiyom gidemiyomSevdim terkedemiyomSevdiğim pek gönüllüGönlünü edemiyom

Sözlük

endaze
Kumaş ölçmede kullanılan, arşına yakın uzunluk birimi.
fistan
Entari, kadın giysisi.
gedik
Dağ geçidi; kuytu yer.

Kaynak Notu

TRT kaydı türküyü anonim sayar; söz sahibi bilinmez. Türkünün, Çanakkale'ye giden 1315 (1898-1899) doğumlu “onbeşliler” için yakılmış bir ağıt olduğu yaygın bir anlatıdır. Repertukul'daki öykü notu (Necdet Kurt'un makalesine dayanır) bu görüşü, 1927 tarihli bir taş plak kaydına ve 1943 Ankara Devlet Konservatuvarı derlemesine bakarak tartışır ve türküyü bir sevda türküsü olarak okur. Kimi anlatılarda türkü Adanalı İboş Ağa'ya atfedilir; bu atıf belgeyle desteklenmez. Vikikaynak'taki anonim metinle karşılaştırıldı; farklar: “On beşliler geliyor/gidiyor”, “Giderim ilinizden”, “Sevdim fark edemiyom”.

Gezgin Dizeler

Bu türküdeki bazı dizeler başka yörelerin türkülerinde de söylenir.

“Yeşil baş ördek olsam”

Bütün gezgin dizeler